We zijn dit jaar als gemeente keer op keer in negatieve zin verrast. Hoe hard we er ook aan werken om meer, tijdig inzicht en grip te krijgen op vooral het sociaal domein, dat blijkt heel lastig. En dus moeten we nu pijnlijke keuzes maken. Meer dan vier miljoen euro aan ombuigingen is er nodig om de begroting sluitend te krijgen.

Vandaag bespreken we de keuzenota. En laat ik voorop stellen, wat is er hard gewerkt. De PvdA is blij met dit document en met de ruimte die het college geeft om nog richting mee te geven naar het definitieve begrotingsvoorstel toe. Een aantal voor de PvdA belangrijke zaken wil ik eruit lichten en een aantal suggesties meegeven.

Het mag geen verrassing zijn dat de inkomensgrens van 120% voor de PvdA belangrijk is. Echter bereiken ons ook signalen dat voor sommige mensen de stapeling van verschillende regelingen zo optelt, dat zij het beter hebben dat de groep die net boven de 120% van het minimum verdient. Daarom wil de PvdA graag meegeven om ook te kijken naar gedifferentieerd minimabeleid. Waarbij je niet altijd automatisch voor alle regelingen in aanmerking komt. Daarnaast zien wij mogelijkheden voor een basisinkomen, waarmee je alle andere regelingen zou kunt afschaffen. Welke voor- en nadelen zitten daaraan? En welke kostenbesparing kan dat opleveren? We zouden het mooi vinden als hiernaar gekeken wordt bij een verder onderzoek naar het minimabeleid.

Dan onderwijs. Natuurlijk vindt de PvdA het jammer dat er geschoven moet worden in de planning. We gunnen elk kind van onze gemeente immers een zo optimaal mogelijk leerklimaat, waar huisvestiging een belangrijke bijdrage aan levert. Wel zijn we blij te zien dat er nog steeds in elke kern van de gemeente een start gemaakt wordt, zoals we ook in het bestuursakkoord schreven. Goed ook om te lezen dat over de vertraging al is gesproken met de schoolbesturen.

Een punt waarvan de PvdA het erg jammer vindt dat het niet is opgenomen, is ecologisch maaien. Via een technische vraag informeerden we of er uit het budget van het bomenbeleidsplan geld is vrij te maken voor ecologisch maaien, maar dit blijkt lastig. We willen het college vragen toch nog eens kritisch te kijken of ecologisch maaien niet ingevoerd kan worden.

Dit voorjaar heeft de raad het grondstoffenbeleidskader vastgesteld. Het Uitvoeringsplan Grondstoffen, inclusief maatregelen en de financiële verantwoording, wordt in januari 2020 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Hierbij is het uitgangspunt een kostenneutraal plan. Voor de PvdA is die kostenneutraliteit belangrijk, we hoeven er geen winst op te maken als gemeente, maar zeker ook geen verlies.

Bij de begroting zijn we benieuwd naar de ontwikkeling van de schuldenpositie. Nu er voorstellen liggen om minder of later te investeren, verwachten we effecten. Dit was nu nog niet technisch te beantwoorden, daarom zien we dat graag terug bij de begroting. De PvdA begrijpt dat we moeten werken aan een sterke financiële basis voor onze gemeente, maar we hebben bedenkingen of nu het moment is om geld opzij te zetten en wat de omvang moet zijn.

Als je gaat kijken naar besparingen op het verenigingsleven, mag wat de PvdA daar breed naar gekeken worden. Bijvoorbeeld ook meenemen het ophalen van het papier. Hoeveel kan de gemeente erop besparen door dit uit te besteden aan een commerciële partij? Hoeveel verliezen verenigingen hiermee? Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? En is de inzameling van oud papier dan de manier om een besparing te realiseren of is het beter om overal een aantal procent van de subsidies te halen? Of is er misschien op een andere manier een besparing op verenigingen te behalen? We zouden de verschillende mogelijkheden in ieder geval graag naast elkaar zien.

Dan het zwembad. We horen voorbeelden van zwembaden in gemeenten die overgenomen worden door commerciële partijen. Is dat reëel? Wat zijn de mogelijkheden? Wat kan dat opleveren voor de gemeente Dongen? De PvdA zou dat graag onderzocht zien.

Tot slot voorzitter. In het nieuws hebben we afgelopen tijd kunnen volgen dat Dongen niet de enige gemeente is die aanloopt tegen flinke tekorten. Overal in Nederland moeten de zeilen flink bijgezet worden. We lazen zelfs berichten over gemeenten waar essentiële voorzieningen, zoals de bibliotheek gesloten moeten worden. Een andere gemeente sluit het zwembad. Gelukkig lijkt er bij een aantal regeringspartijen wat beweging te komen en hopelijk gaat er wat veranderen in het voordeel van de gemeenten en uiteindelijk dus voor de mensen waarvoor we het allemaal doen: onze inwoners. De PvdA kijkt, ondanks de flinke ombuigingen, met vertrouwen naar de komende begroting. Een sluitende begroting, waar hard voor is gewerkt.